Traumachirurg

Een traumachirurg is een chirurg die zich bezighoudt met de behandeling van patienten na een ongeval. De traumachirurg heeft een brede algemene chirurgische basisopleiding, die zich later heeft toegespitst op de (chirurgische) behandeling van ongevalpatiënten. Omdat bij een ongevalpatiënt de letsels zich vaak niet beperken tot alleen botbreuken, maar ook hersenletsels, longletsels, vaat- en darmletsels veelvuldig voorkomen, heeft de traumachirurg een brede visie op de totale ongevalpatiënt.

In tegenstelling tot sommige andere landen, behandelt een traumachirurg in Nederland dus ook de patiënten met botbreuken. In grote delen van de wereld is het onderscheid in "chirurgisch trauma" (bv. schot- en steekverwondingen of inwendige bloedingen van de buik en borstholte) en "orthopedisch trauma" (botbreuken) veel strikter en zal de operatieve behandeling van botbreuken alleen door een orthopeed gebeuren. In Nederland (en vele andere landen) behandelt de traumachirurg dit echter allemaal zelf, omdat deze letsels vaak tegelijk aanwezig zijn bij ongevalspatienten. Al met al wordt in Nederland naar schatting circa 80% van de operaties aan botbreuken door traumachirurgen verricht en slechts 20% door orthopedisch chirurgen.

   

De traumachirurg werkt vaak in teamverband met vele verschillende specialismen en paramedici in de gezondheidzorg. Om een dergelijke multidisciplinaire aanpak en hoge kwaliteit van zorg te kunnen garanderen is er in Nederland gekozen voor een infrastructuur met 10 traumacentra
(level 1 traumacentrum) voor de behandeling van de meest complexe ongevalslachtoffers. Stabiele patiënten en patiënten met minder ingewikkelde letsels kunnen tevens opgevangen worden in de overige ziekenhuizen.

 

Waar is de traumachirurg werkzaam?


In het gehele behandelingstraject van een ongevalpatient (traumapatiënt) zijn er 4 locaties te onderscheiden waar een traumachirurg werkzaam zou kunnen zijn.


Prehospitaal
De centrale post ambulance (CPA) krijgt een melding van een ernstig ongeval en stuurt ambulances of het Medisch Mobiel Team (MMT) naar het ongeval. Het MMT kan met de helikopter of met de MMT bus komen. Deze MMT's worden meestal bemand door een anesthesist en/of een traumachirurg, een verpleegkundige en in geval van de helikopter MMT, een piloot. Zij zorgen voor extra medische mogelijkheden ter plaatse. Bijvoorbeeld als bij een beklemming narcose gegeven moet worden om bevrijding uit een autowrak mogelijk te maken. Ook is directe chirurgische behandeling van acuut levensbedreigende letsels op straat dan een mogelijkheid. Vervoer naar het ziekenhuis zal meestal per ambulance plaats vinden, maar soms ook per helikopter.


Spoedeisende hulp afdeling
De traumapatiënt wordt door de ambulance of helikopter na het ongeval afgeleverd op de Spoedeisende Hulp afdeling. Hier wordt de traumapatiënt van top tot teen nagekeken. De opvang van de patiënt gebeurt volgens het ATLS schema, waarbij de patiënt op een gestructureerde wijze wordt nagekeken en levensbedreigende letsels als eerste behandeld worden. De coördinatie en de medische verantwoordelijkheid rondom de opvang van een traumapatiënt is in handen van de traumachirurg. Het kan nodig zijn dat de patiënt geïntubeerd en beademd moet worden of dat er met spoed een milt of bekkenbloeding gestelpt moet worden. In het laatste geval zal dit op de operatiekamer moeten gebeuren en zal de traumachirurg deze operatie ook zelf verrichten. Indien het slachtoffer qua bloeddruk en hartslag stabiel is, kan dit soms ook met radiologische technieken zoals een angiografie en coiling, waarbij van binnenuit het bloedvat wordt gedicht en de bloeding stopt. Na stabiliseren van de patiënt wordt deze naar de Intensive Care Unit of later naar de verpleegafdeling gebracht voor verder herstel en revalidatie.


Operatiekamer
De operatiekamer is een belangrijke werkplek voor de traumachirurg. Indien een traumapatiënt geopereerd dient te worden, gebeurt dat in Nederland meestal door de traumachirurg. Vaak zijn dit operaties aan gebroken botten van de armen en/of benen, maar ook van het bekken en soms de wervelkolom. Maar ook letsels aan pezen en spieren en inwendige letsels van de buik of de borstholte worden door de traumachirurg gedaan. Uiteraard doet de traumachirurg dit in teamverband samen met een operatieteam bestaande uit een anesthesist, anesthesie assistent en operatieassistenten, en soms samen met andere medisch specialisten.


Polikliniek
Vaak wordt gedacht dat traumachirurgie louter rennen en vliegen is bij nacht en ontij. Dat is zeker niet altijd zo want veel van de operaties gebeurt overdag in een geplande setting. De chirurgische behandeling van breuken hoeft niet altijd acuut te gebeuren en bijvoorbeeld complicaties van breukgenezing, als pseudoartrose (niet willen genezen van de breuk) en osteomyelitis (botontsteking), maar ook bijvoorbeeld letsels van het middenrif kunnen gepland worden behandeld. Al deze patiënten en de revalidatie patiënten die uit het ziekenhuis ontslagen zijn, worden op de polikliniek gezien en verder begeleid en uitbehandeld.